Trong giảng dạy toán tiểu học, nhất là khối 4, 5 có rất nhiều bài toán, dạng toán có nhiều cách giải khác nhau, tất nhiên có cách giải đáp số đúng nhưng quá trình tiến hành chưa chắc đúng. Tôi có lúc cũng cảm thấy hơi lúng túng trước một số những câu hỏi mà học sinh yêu cầu trả lời ngay. 26, 52 : 3, 4 như sau: 

Thử lại:7, 8 x 3, 4 = 26, 52Làm ví dụ xong, cho học sinh nêu cách làm sau đó tôi đưa ra một số phép tính có dạng tương tự: 140, 76 : 20, 4985, 28 : 3, 2Hơn một nửa lớp (20 / 28 em) hiểu bài và làm tốt nhưng trong đó một số em yếu kém thì công việc dịch dấu phẩy của số bị chia sang phải (nếu phần thập phân ở số chia ít hơn ở số bị chia) các em làm rất lúng túng và hay quên dịch dấu phẩy.Tôi tạm dừng ví dụ 1 và đưa ra ví dụ 2 (SGK): 78, 5 : 6, 28 và hướng dẫn học sinh làm như sau: 

Thực hiện xong ví dụ 2 tôi cho học sinh rút ra cách làm “ta đếm phần thập phân của số bị chia và số chia nếu phần thập phân của số chia nhiều hơn ta thêm 0 vào bên phải phần thập phân của số bị chia sao cho hai số có phần thập phân bằng nhau, gạch bỏ dấu phẩy rồi thực hiện chia như chia hai số tự nhiên”. Tôi đưa ra một số phép tính dạng giống ví dụ 2, các em dễ dàng làm được và rất nhớ cách làm.Sau đó tôi cho các em học qui tắc SGK, và làm bài tập 1. Cả lớp đang làm bài chăm chú thì một học sinh lớp tôi giơ tay và nói: 

Tôi thấy cách này cũng rất hợp lý và khi đưa vào áp dụng giải toán các em học sinh kém toán rất nhớ bài và làm toán dạng này rất nhanh, các em đều nhớ (ta đếm phần thập phân của số bị chia và số chia, phần thập phân của số nào ít ta thêm 0 vào bên phải phần thập phân của số kia sao cho chúng bằng nhau, gạch bỏ dấu phẩy rồi chia như chia hai số tự nhiên).Nhưng tôi có giải thích: Các em nên thực hiện cách chia như ở ví dụ 1 vì vận dụng luôn cách chia của bài trước “Chia một số thập phân cho một số tự nhiên” và dĩ nhiên cả hai cách chia tôi đều cho là đúng.Sự việc không dừng ở đó, đợt thi cuối học kỳ II, đề toán 5 - Phòng Giáo dục - Đào tạo Huyện có ra bài toán 1, trong đó có phép tính 229, 95 : 4, 5Gần một nửa học sinh lớp tôi làm như cách làm ở ví dụ 2. 

Hôm đó trường đổi chéo giáo viên nên đồng nghiệp của tôi trông thi hôm đó chấm bài. Sau khi nhận và trả bài thi cho học sinh thì kết quả những em làm như cách trên không được điểm (phép tính đó được một điểm).Các em học sinh có thắc mắc, tôi có nhắc nhở là các em nên làm như hướng dẫn ở ví dụ 1 SGK để vận dụng kiến thức của bài “Chia một số thập phân cho một số tự nhiên”, và mang phép tính đó ra trao đổi trong tổ, khối thì mọi người cho rằng làm như thế là sai và phải làm như ví dụ 1 (SGK trang 112).Không hiểu tôi cho học sinh làm phép tính trên bằng cách áp dụng tương tự cách làm ví dụ 2 là đúng hay sai? Mong các bạn cùng trao đổi để giúp tôi tháo gỡ băn khoăn này.

________________________________

Nhà giáo Nguyễn áng, Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho ý kiến rằng  câu trả lời thật đơn giản! (Tiếc rằng có một số giáo viên “bảo thủ” không thừa nhận cách giải đúng của học sinh, chỉ vì các em làm khác sách giáo khoa).

Trong đề kiểm tra học kỳ II Toán 5 của Huyện có phép chia: 229,95 : 4,5* Cách 1: Thực hiện như SGK (Dịch dấu phẩy của số bị chia sang phải một chữ số)Cơ sở của cách làm này là:229,95: 4,5 = (229,95 x 10) : (4,5 x 10) = 2299,5 : 45 


* Cách 2: Thực hiện như học sinh (Thêm chữ số 0 vào bên phải phần thập phân của số chia)Cơ sở của cách làm này là:229,95: 4,5 = (229,95 x 100) : (4,5 x 100) = 22995 : 450 


Rõ ràng làm cách nào cũng được, và nên khuyến khích những cách suy nghĩ “sáng tạo” của học sinh (tuy đôi lúc các em còn thể hiện sự “vụng về”, nhưng vẫn châm chước được).- “Cách nào đúng?”, đằng sau câu hỏi đó, tôi có cảm giác:Cô giáo như muốn giãi bày “nỗi oan” của bản thân và học trò của mình, khi muốn vượt ra khỏi sự lệ thuộc gò bó nào đó để đi tìm một cách dạy - học chủ động hơn, tích cực hơn mà không được, lại còn bị thiệt thòi (trừ điểm!).Tôi thật sự thông cảm thực trạng không vui đó, và ngạc nhiên tại sao vẫn còn một bộ phận giáo viên và cấp chỉ đạo làm ngơ trước các “nỗi oan” của học sinh, các “nỗi oan” đó có thể đã và đang xảy ra hàng ngày trong các giờ lên lớp vớí cách dạy học còn mang nặng tính áp đặt, máy móc, thụ động như hiện nay ở Tiểu học. Vấn đề “Cách nào đúng?” ở đây lại còn là “Cách dạy học nào đúng?”. Đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học đã đến lúc “SOS”!Tôi cũng muốn chia sẻ với cô giáo Thanh Hương và các bạn đồng nghiệp, cần phải kiên trì đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học, biết trân trọng từng ý, từng lời có tính sáng tạo của trẻ, biết khơi dậy lòng hứng thú, ham thích học tập của trẻ, tạo môi trường hoạt động học tập tích cực, chủ động cho trẻ, dù chỉ là một ít, ngày này qua ngày khác, dần dần đến lúc trẻ sẽ học tập tốt, và khi đó việc dạy học của chúng ta mới thật có ý nghĩa.